بسم الله الرحمن الرحيم   

SHIRKII

    Shirkii jechuun Rabbummaasaatiifi Uluuhiyy

ummaa Isaakeeysatti  waa cinaa qabanii isatti qindeeysuudha.akka Rabbii waliin waan biraa yaammachuutiifi Ibaadaa waan kana fakkaatu Rabbirraa gama waan biraa deebisuuti.
      Shirkiin tun irra guddoo diliiti, shirkikiin dalagaa kheeyrii(gaarii) hundaahuu  nama duraa balleeysiti.

- قال تعالى :(ولو أشركو لحبط عنهم ما كانو يعملون) سورة الأنعام :88

                Rabbiin oltahe nija’e:-osoo isaanilleen Rabbitti kan waa qindeeyysan tahani anni isaan dalagan duraa baddi. Suuraa An’aam aayata:8 

وقال ألله تعالى :"ألذين آمنوا ولم يلبسوا إيمانهم بظلم أولائك لهم الأمن وهم مهتدون".

“Warri qalbiin Rabbi dhugoomse iimaana isaanii shirkiin walitti hinllaaqin  isaan saniif nagayaatu jira”isaanumaatu qaceelloorra jira.

 -وقال تعالى :(ولقد أوحي إليك وإلى الذين من قبلك لإن أشركت ليحبطن عملك ولتكونن من الخاسرين) سورة الزمر:65

Dhugaa gama keetiifii gama Ambiyoota siin duraatillee beeysisa goone,yoo kan Rabbitti waa qindeeysitu taate dalagaan tee nibaddii warra hoongawerraa taata.

ولمسمْ عن جابر رضي عنه: أن رسول أللهِ صلى أللهُ عليه وسلم قال:"من لقي أللهُ وهو لا يشرك به شيأً دخل الجنة.ومن لقيه يشرك به شيأ دخل النار"

      Muslimiif nijira jaabirirraa odeyfamee (R.I.H)

Ergamaan Rabbii(N.R.I.H) nije’e “namni fuula Rabbii dhufe(qunname)haala Rabbitti waanqindeeysiniin jannata seene.namni isa qunname waa isatti qindeyse ibidda seene.

   Shirkiin bikka lamatti qodamtii

                   1- Shirkii islaamummaa keeysaa nama baaftu shirkii guddoo tan ja’amtu.
       2-Shirkii islaamummaa keeysa nama hinbaafne shirkii xiqqoodha.

         Shirkiin guddoon waahelli isii(namni dalage)) osoo toowbaa gama Rabbii irraa hindeebi’in yoo du’e ibidda keeysaa bahinsi  hin jirre kheeysatti isa hambifti.

    Waan Rabbi hin tahiniif qodha godhuu,qaluu,jinni

وقال ألله تعالى :"ألذين آمنوا ولم يلبسوا إيمانهم بظلم أولائك لهم الأمن وهم مهتدون".

“Warri qalbiin Rabbi dhugoomse iimaana isaanii shirkiin walitta hinlaaqin  isaan saniif nagayaatu jira”isaanumaatu qaceelloorra jira.

Qabrii gabbaruu, owliyaa ka du’ee fii ka jiruu sodaachuu, wahiis irraa kajeeluu faadha.

   Shirkii xiqqoo:- milla’aa(karaa) islaamumma keeysa sinbaaftu ammo toohida sirraa irriftti gama shirkii guddoottis si Geeysiti isiin bakka lamatti qoodamti.

   1-afaaniin duubbachuu

   2-humna ifii tan qaamarraa taateen dalaguudha.

   Afaaniin dubbachuun akka Rabbii achiitti kakachuutiifi; Kan kana fakkaatu.humna qaamatiin dalaguun wan akka jibrii yookiin buukii waraabeeysa faa foohanii wahiin walitti hidhanii harkaafi mormatti kaayachuudha; ija namaatif da’waadha; bala’oofti 

ja’anii;amma asitti akka tokkoon shirkii xiqqoo akka tokkottillee goddoodha taati. Hoggaan shirkii guddoo taatu Ifumaafuu wanni hidhattu sun balaa ni oofti yoo kan jattu tahe,yaroon shirkii xiqqoo taatu balaa namarraa oofuuf sababaa taati yoo jette.

 SHANACHA HARKAA,SIINII,URJIIFI WAAN

KANNEEN FAKKAATAA LAALANII IRRAA WAA HIMUUDHAAN BEEKKOMSA NAMARRAA FAGOO NIBEEYNA JA’ANII HIMATUU

Waan namarraa dhokote jechuu kana waan itti fedhame:-waan ilmi namaa hin beeyne waan dabareefi

Waan fuuldura tahuu taa’u.

 Beekkomsa fagoo kana Rabbin oltahe ifumaafi adda isaatti kophaan bahe.dhugoomsi dubbi kanaa jecha Rabbii oltaheeti:-

40- وقال تعالى:( قل لا يعلم الغيب إلاالله) سورةالمل:65    

Ja’iin Yaa ergamaa khiyya Muhammad,waan fagoo eega Rabbii namni beekhu hin jiru.

Ibsa:Beekkomsa fagoo kana Rabbiin dhugaa nimullisa Ergaa isaa kan fedhedhrratti,hikmaadhaaf.

Dhugoomsi dubbii kanaa jecha Rabbii oltaheeti:-

-وقال تعالى:عالم الغيب فلا يظهر على غيبه أحدا، إلا من ارتضى من رسولٍ) سورة الجن:27-26

   Rabbiin qulqullaawee oltahee:kan waan fagoo beeku, beekkomsa isaa kan fagoo nama tokkottillee hin mullisu(hin beeysisu)nama ergadhaaf(Nabiyyummaaf) filate malee.{suuraa jinnii: aayata 26-27}. 

Ibsa:Rabbiin irra hin fidu beekkomsa fagaatirraa;nama ergaa isaatiif filate malee,maaliif daliila(ragaani) godhata nabiyyumaa isaatti,mu’ujizaa waan fagoorraa dubbata Rabbiin itti beeysisee.

    Ergaa isaa hoggaa jennu ammoo kan malaa’ikaatiifi kan

namaatii walitti qabatti.

Duuba namni ilmii (beekkomsa)fagootiin beeka je’ee

Himate nama sobe;karuma fedheenuu haa himatuu;shanacharraa qara’ee waa namaa haa himuu,siinii haalaaluu,haa raaguu,dhagaa haa naquu,sihrii(fala)haa godhuu,fedhu urjii(bruuja)haa laaluu isiin tokkuma.wayta kana halli kun karaa lamaan sihrii(fala)taha:-

1-waani isaan sheeyxaanaan walitti hidhatanii waan inni jaalatuun gama isaa dhihaataniif.

2-waani ilmii(beekkomsa) fagoo himatanii Rabbii waliin shariika(waahela) ifgodhaniifi;ammallee sihiriin barnoota(hujii) sheeyxaanaa waan taateefi.

dhugomsi(ragaan)dubbii kanaa jecha Rabbii oltaheeti:- 

واتبعوا ما تتلوا الشياطين على ملك سليمان وما كفر سليمانُ ولاكن الشياطين كفروا يعلمون الناس السحرَ... سورة البقرة آية 102

Mootumma nabi Suleeymaan keeysatti ummanniWaan sheeyxaanni isaanirratti qaraatu Jala deeman,Nabi Suleeymaan Waa hin kafarre,Ammoo shyxaanni nikafare sihirii(fala)nama barsiisuun.

Raaga :- Raaga jechuun  beekkomsa fagoo ka Rabbi malee ilmi namaa hin beeyne himachuu

F.k.n: Akka waan fuul dura argamaa faa odeeysuu,Waan bade bakka akkanaa jirti, nama akkanaatuu

Sijalaa fuudhe ja’anii  nama walitti hammeeysuufii waan kana fakkaatu hoggaa tahu wanni isaan duree godhatan sheyxaanaa.sheeyxaanaatuu oduu samii hatee sunitti kijiba sagaltamii sagal itti ida’ee dhibba godhee gurra  warra isa gabbarutti takkaahuu raayduutti afuufa, isaaniis sani namatti himanii sababaa suniin nama jallisan.

Dhugoomsi dubbii tanaa jecha Rabbii oltheeti:-

هل أنبأكم على من تنزل الشياطين ،تنزل على كل أفاّكٍ أثيم،يلقون السمع وأكثرهم كاذبون. سورة الشعراء آية 223-221

nama sheeyxaanniirratti bu’ee waa itti fidu(odeeysu)isinii himuu,sheeyxaanni(jinniin)warra kijibaafii dilaawaa dilii  keeysa hoonga gaherratti buutia(warra raga laalee jinni gabbaru

ormi jinni sun waan samitti ol dhihaatanii malaaykaarraa dhagayan gurra warra raga laalutti darbiti gariin waan warri raagaa odeeysu dhugaa fakkaata irra hedduun isaanii kijiboodha waan isaan ja’aniis kijiba. {suuraa shu’araa aayaata:223-221}

Bida’aa zamana kana keeysatti dalgamaa jirtu keeysatti waan kayamaa. ) 

Isiiniis :-

لقوله صلى الله عليه وسلم:"وإياكم ومحدثات الأمور فإن كل محدثٍ بدعة وكل بدعةٍ ضلالة",رواه الترمذي وقال:حديثٌ حسنٌ صحيح

 وقوله صلى الله عليه وسلم:"من أحدث في أمرنا هاذا ما ليس منه فهو ردٌ"متفقٌ عليه.

وفي روايةٍ"من عمل عملاً ليس عليه أمرنا فهو ردٌ"رواه مسلم.

1-Bakkaa,warra du’eefii kan jirurraa barakaa barbaaduu.

2-Mooyluuda nabiiti ja’anii horii qaluufii; waan kana fakkaataa hunda jechuudha.

1-Bakka yaroo jannu hadraa,hujuba,qubbii ziyaaruu.akkasumatti warra du’eefii warra jiru irraahiis barakaa barbaaduun bida’aa waan guyyaa keeysaa dhuferraahii,makhluuqa (uumaa)Rabbiirraa barakaa barbaaduun bifa waan Rabbii achitti gabbaramurraa takka,kuni illima warri dargaadhaatiifi Oowliyaan sheeyxaanaa horii ummata gowwaa ittiin aloollatee nyaatu Akka warra mooyludaatti.

  Barakaa yoo taate  ilmi namaa jiraas tahee du’aaniis fiduu hindendeyan Kan barakaa buusee yoo fedhe oofuus Rabbuma qofa. Yoo sheekh abalurraahiin milkaawee;isarraahiin hoongawe jette, ifumaaf qullaa hafte,Rabbitti waan biraa qindeeysuudhaan.

2-Mooyluuda nabii ja’anii beeyladaa qaluus tahee niyyaan(fedhiin)irratti hirmaachuun bida’aadha waan Nasaraan dalayduu;nasaarrtti nama fakkeeysiti,dalagaa dhaloota Iisaa kirssmas kan ja’amu saniin wal-fakkaatti, kan kana hojjatu islaama irraahiis wallaalaa ummataatiifi shekkan biyya jallisu,kan daliila(ragaa) tokko harkaa hinqbneetu amatuu ji’a Rabii’ul awwl ja;amu keeysa mooyluda kana godha.isaanirraa nama  afeerraa tana ,masjiidatti,mana isaatti,akkasumatti,ammllee bakka isaaf qophooyte(tolfamtetti) godhuutu jira.

      Dhaloota Rassuulaati ja’anii mooyluda godhuun kun bida’aafi shirkii tahuun isaa beekkamaadha.

    Shirkii isakeeysatti adeemsifamturraa;haqa Rassuulaa keeysatti daangaa tarkaanfachuutu jira hanga isa yaammachuu gehanii isa faarsan takkatti.

“Ergamaan Rabbii(N.R.I.H)nije’e na hiyyaamatinaa! Akka Nasaaraan Iisaa ilma Maryam yaammattutti;ani waa hin taane gabricha Rabbii malee; naan ja’aa gabricha Rabbii Ergamaa isaa”.Hadiisa kana Bukhaariifi Muslimtu gabaase.

duuba ka inni akkana nuun ja’u gaafa ati Rssuul natti dirmadhu jette akkami?akkuma gariin namaatuu;ifumarraa cal je’ee,

“lagayyu beeyta atii;laga dhiisii namayyu beeyta atii lagaan hin beeynee jiraa nan hadiyyeesin ati!!”je’ee yaammatu,akkas ja’ee  faarsee yaammatuun haqaa Rassuulaatti daangaa tarkaanfachuurraa takka.ammoo Rabbiin qulqullaawe iastti qindeeysuurraa.

     Waan mooyluda kana keeysatti dalagamurraa warra Rassuulaatu qoophii(afeerraa)kana dhufee irratti arkama ju’uutu jira.

     Bida’aan mooyluda kana irraa arkamtu manzuumaa tottolchanii qaran,dhawiinsa Nagaarita-dibbee,Zikrii warra suufiyyaa, tan sunnaa Nabiyyichaa keeysa hin jirre tan bida’aadhaati.

     Waan afeerraa kana keeysatti adeemsifamurraa:-dhiiraafi dhalaan walitti laaqamuun waan badiin deemurraahii,karaa badiitti nama harkifti.silaa inumaahuu waan irraa sodaatame kana qofa osoo tahuu baate nyaatumaafi,gammchuu mullifachuu taheehuu bida’aadhaa;guyyaa keeysaa nutti dhufe.kan dhufe,jaarraaaa(qarni) Rasuulaa booda Eega amanni dhibbi sadeen Ergamaan Rabbii(N.R.I.H) faarse san dabare jaarraa(qarnii) afraffaa keeysa;kan sahaabaan Rassuulaatiifi warri sahaabaa dhaqqabelleen dachiirra galan booda ;mootummaa Faaximiyyaa keeysatti biyya Misratti argame.

    Ayyaana mooyludaa kana sahaabaan Rassuulaa kan akka Abuubakrii,Umar,Usmaaniifi,Aliyyi faanuu hingoone.Ergamaan Rabbiilleen(N.R.I.H.) naa godhaa je’ee hindhammanne.silaa waan gaarii tahe  sahaabaatu dura dalaga, tanaafuu kun waan bida’aa akka tahe kanarrattuuIfa bahaadha.

 Ammaas namni Islaamaa tokkolleen kan Abiibakriifi Umar(.R.I.H)bira dabreetiin dalaga je’e nikijbe. Inumaa waan nama ajaa’ibsiisurraa nama kaafiraa tokkootu mooyluda kana godha.kanarraa kan ka’een wallaalaan namaa nija’a dargaan nyaataa kan tahe :-

“Nabii Asaffuun beeke islaama wllaalchise tanaafuu shenyii geeyseen diiysisee sijaarsisee Rabbiin haamilkeeysu,warra qalee nunyaachise.”ja’anii kaafira  Eeybisan wallaalli kanaa achii diliirraa wanni hafe wahi jiraa? Hinjiru.Isaaniifii warra isaan faarsanillee Rabbiin isaan haa qaceelchu